Martinikerk Bolsward

Extra informatie

Op de grafzerken is diverse keren het weeshuis, armhuis genoemd.
          De stad Bolsward had vroeger een viertal instellingen: het Sint Antony Gasthuis, het weeshuis,
          het armenhuis en het Diaconie armenhuis.

1.   Het Sint Antony Gasthuis, 't welk gesticht werdt in het jaar 1464 of 1474 en is in den Jare
               1781 behalven deszelver vleugels is herbouwd geworden, wordt bestuurd door vijf voogden
               welke jaarlijks voor het Gemeente Bestuur en Gecommitteerden rekening doen van hun
               ontfang en uitgaaf.
               Zij welke in het zelve wenschen geplaatst te worden betalen daar voor eene zekere naar
               omstandigheden te bepalen som genietende daar voor eene jaarlijkse lijfrenthe van 7 a 8 
               guldens benevens eene vrije inwoning en waren voorheen bevrijd van 's Lamds en Stads
               lasten. Voor 't overig moeten de inwonenden zich van al het benodigde voorzien, bestaande
               dit gesticht uit hare eigen fondsen.

2.   Het Stads weeshuis is gesticht in het jaar 1542 door Nanne reins en deszelvs huisvrouw
               Hidde Herema. Vijf voogden besturen dit gesticht en doen jaarlijks verantwoording van hun
               ontfang en uitgaaf voor het Gemeente Bestuur en Gecommitteerden dezer Stad.
               Kinderen boven de drie jaren oud worden in dit huis opgenomen, wier ouders vijf jaar 
               onafgebroken hunne woonplaats alhier hebben gehad, en worden voorzien van eten, drinken
               en kleding, leren lezen, schrijven, rekenen enz. een ambacht ter hunner keuze en kunnen
               in het zelve verblijven tot hun 23ste jaar naar de thans vigerende wet; voorts bestaat dit
               gesticht uit hare eigene fondsen.

3.   't Stads algemeen armenhuis is gesticht door Hendrik Nannes zoon in den jare 1522; hetzelve
               wordt bestuurd door zes voogden welke jaarlijks rekening van ontfang en uitgaaf doen voor 
               het Gemeente bestuur en Gecommiteerden.
               In het gesticht worden de Stads armen bezonder ouden en gebrekkigen lieden opgenomen
               en in hetzelve gehuisvest genietende elk naar gelang der omstandigheden, kleding, brood
               en geld.
               Dit gesticht bezit wel eenige fondsen doch is van tijd tot tijd genoodzaakt van de stad 
               onderstand te vragen zijnde hetzelve zedert enige jaren merkelijk in verval geraakt, zo door 
               het verkopen van verscheiden vastigheden ter voldoening van de publicatien van de jaren
               1796 en 1797 nopens den opbrengst van de 1/6 en 1/5 van de overige 5/6 gedeeltens der
               zogenaamde Corpera goederen als door het verlies der armen oortjes gelden uit 's Lands
               Cassa genoten.  

4.   Het Diaconie of Gereformeerd Armenhuis is in den jare 1618 gesticht door Maria Oepkes wed. 
               van Oepkes Edele Gerold van Camminga en de Edele Juffrouwe  Catharina van Ockinga wed. 
               van voorzeiden Camminga.
               Door het gesticht worden zo in als buiten het huis zodanigen armen onderhouden welke leden
               der Hervormde Kerk zijn. hetzelven wordt bestuurd door vier Diaconen van gemelde Kerk
               welke 's jaarlijks voor de kerkenraad en Gecommitteerden uit de Burgerij rekening van ontfang
               en uitgaaf doen. Dit gesticht bezit geen vaste goederen zijnde door dergelijke oorzaken als die
               bij het armenhuis zijn opgegeven in verval geraakt, wordende armen onderhouden door liefde
               gaven van der zelver gemeente zoo in de kerk als aan de huizen worden ingezameld.

               Aldus opgemaakt bij het Gemeente bestuur binnen Bolsward den 22 van Oogstmaand 1810.

                           (w.g.)  R. Loijenga         (w.g.)  G. van den Akker,  gezw.klerk

                                            * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *