Martinikerk Bolsward

Verdwenen grafzerken 1

In de loop der jaren zijn diverse grafzerken verdwenen. Als de kerk werd gerestaureerd, sprong men
          niet altijd even voorzichtig om met de grafzerken. Als de fundamenten van de kerk moesten worden 
          aangepakt, dan werden de grafzerken verwijderd en bij deze handelingen brak er wel eens een zerk.
          Verder werden in het verleden zerken wel als fundament gebruikt bij huizen om bv. een schuurtje op
          te zetten. wat ook wel gebeurde, dat zerken gebruikt werden als lateien boven ramen en deuren.
            Ook in de Martinikerk zijn grafstenen verdwenen. Vooral tijdens de restauratie van 1940 - 1955 is
          dit gebeurd.
          Hieronder een lijst van verdwenen grafzerken.

          1.     Grafsteen nr. A1
                  A1783 D. 31 Mai is in den Heere gerust den Wele: Achtbaare Heer Iacobus van Geelkerken
                  Burgemeester der Stede Bolsward enz. enz. oud 77 Iaaren en leit hier begraven

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


2.    Grafsteen nr. 5
                 Grote zerk in de noorderzijbeuk. Op de hoeken cirkelmedaillons. In het rechtermedaillon
                 de letters E L C. De onderste medaillons zijn nooit gebruikt.

                 Randschrift: ............................in Bolswerdt en leit alhier begraven (de rest vernield)
                                   Ao 1625 den 26 September is gestvrven D Eerbaere Botke Lolle Dochter
                                   Biersteeckster in Bol[wert] .........wif ende [leit alhier be]gra[ven]

                 Binnen de rand:
                                   Dirkjen Meeles de Eerbare huisvrouw van de Vroetsman Laatsma overleden de
                                   7 december 1752 oud in haar 68 iaar en leid alhier begraven

                                   Anno 1679 den 12 December sterf de Eerbare Betie Lolles Syersma Huysvrov
                                   van Goytie Lolles ovt 47 iaer

                                   1681 Den 1 Ian[ua]ry sterf d Eersame Goytie Lolles in leven Lakenkoopman tot
                                   Bolw: ovt 54 iaar en legghe hier begraven

                                   In 1661 woonden Betje Lolles en Goyk Lolles op de Wipstraat.

                                   Anno 1636 den 17 September sterf den Eersamen Lolle Wybes Siers[ma]

                                   Anno 1636 den 5 Sep[te]mber sterf die Eerbare Jancke Pybes dochter Echte
                                   Huisvrou van Lolle Wybes ende leggen alhier begraven

                                   Ao 1725 den 18 October sterv Ype Martens en leit alhier begraven

                                   Ao 1727 den 7 Julius is in den Heere gerust de Eerbaare Botje Johannes 
                                   Huisvrouw van Marten Ypes Mr. Smit binnen Bolsward out 45 iaren en leit 
                                   hier begraven    

                                  In 1671 stond de steen op naam van de predikant Bornaeus en Horatius Theodori.

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


         

3.     Grafsteen nr. 12
                  Int Iaer Anno 1654 den 13 Fevruaris is Ontslapen ende in den Heere gerust de Eersamen
                  Folckert Heyns in leeven ko[opman] binnen Bolswaert out 35 Iaer .. ende leit hier begraven

                  In 1671 stond de steen op de erfgenamen van Folcart Heijns      

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *       


4.     Grafsteen nr. 47
                  Anno 1671 den 2 Decembris is in den Heere gerust den eersaeme Wiltie Anis in leve Raetsman 
                  binne deeser steede Bolswardt out int 61 iaer ende leit alhier begrave

                  In 1661 woonde Wiltje Annes met zijn vrouw Grietje Berents in de Broerestraat.

                  Anno 1675 den 22 Iuny is in den Heere gerust die Eerbaer Ionge dochter Antie Wilties oud
                  int 21 iaer ende leit alhier begrave

                  1780 den 27 Iulij is in den Heere gerust Jan G. Westerbaan in leven Borger Hopman der
                  Stad Bolsward oud 74 jaar en leit hier begraven

                  In 1671 stond de steen op naam van de erfgenamen van Wiltje Annes  

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


5.     Grafsteen nr. 69
                  Den 14 Augustus 1715 [is in den] Heere gerust den eerbare Siouckie Rommerda de huisvrouw
                  [van] Sybe Bouwalda out int 22 iaer en leit hier met haer k[raem]k[ind] begraven

                  In 1671 stond de steen op naam van de erfgenamen van Feijcke Oenes, oud burgemeester.

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


6.     Grafsteen nr. 71
                  Randschrift: Hier l[eggen] begraven Eelcke Bauckes met syn wyf ende kinderen [begraven]

                  Anno [16]53 den 14 September is in den Heere uerstvrven die Eerbaren Merckien Simensdochter
                  de Hvisfrov uan Yoories Wibbes ovt int 32 iaer ende leit alhier begraven

                  Anno 1666 den 10 December is in den Heere gerust den Eersamen Simen Sipkes Olde Borge-
                  meister in Bolswart olt int 67 iaer ende leit hier begraven

                  In 1661 woonde Simen Sipckes op de Dijk ( Dijkstraat). Hij was toen raedtsman, lid van de 
                  vroedschap.

                  1803 den 26 Novemb: overleed Juffrouw Hiltie Simons Blaumus oud 82¾ jaar wed laatst
                  wijlen de Vroedsman Jan Lantinga en ligt hier begraven

                  Mejuffrouw Hiltje Blaumus Heineman Echtgenoote van Weleerw: Zeergel: Heer A: Guldenarm
                  Predt te Oosthem & c  kleindochter van bovengenoemde overleed den 13 van Bloeimd 1811 
                  te Oosthem in den ouderdom van 26 jaren en legt hier begraven

                  Den 6 Mei 1821 is in den ouderdom van bijna 65 jaren overleden Mejufvw Berbera Blaumus
                  Lantinga wed wijlen den Hr. W. Heineman en is hier begraven

                  In 1671 stond de grafsteen op naam van de erfgenamen van Sijmen Sipckes.

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


7.     Grafsteen nr. 72
                  Anno 1643 den 11 September sterfden eerbare Foppo D....... en legt hier begraven

                  In 1671 stond de steen op naam van Antie halwich Hichtum.

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


8.     Grafsteen nr. 73
                  Anneken [H]egera

                  In 1671 stond de steen op naam van de erfgenamen van Jelle Bunga.
                  In november 1954 stond deze steen tegen een pilaar. Daarna verdwenen.

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


9.     Grafsteen nr. 74
                  Ao 1675 den 10 Ianuary is in de Heere gerust Douue Sibbes Wynbergh olde Burgemr. ende
                  Voogd en Ontfanger vant Armehuis deser stede Bolsward out int 50 Iaer ende leit alhier begraven

                                              * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


10.    Grafsteen nr. 82
                  Zerk met op de hoeken vierpassen, waarin de tekens van de evangelisten.
                  Het Gotische randschrift is gedeeltelijk uitgehakt.
                  ......................M.V.  en [XVC] IIII De III Dach Decebris sterf Ris .....(Jellis).....                

                  In 1671 stond deze steen op naam van Frederck Alema

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


11.    Grafsteen nr. 83
                  In de hoeken cirkelmedaillons met de evangelistensymbolen. 
                  In achthoek uitgekapte alliantiewapens.

                  Ao 1682 den 9 Ianuari is in den Heere gerust Ate Bin[ties] Klink Hopman in Bolswart
                  out int 5..ste iaer

                  Ao ............[den] ......9ber is in den Heere gerust Franske Andries Ri...ma syn Echte
                  vrouw out int 70ste iaer en leggen hier begraven

                                    Wie salig leeft en  .......sterft
                                    W[ien] salig  ..........e....Hem...... erft

                  In 1661 woonden Aete Binties en franske Andries op de Wipstraat.
                  In 1671 stond de steen op naam van Griet Jan Coenerts erfgenamen.

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


12.    Grafsteen nr. 100
                  In de hoeken cirkelmedaillons met leeftijdskoppen.
                  Anno 1658 de 30 October is in den Heere gerust den Eersamen Sipcke Allert Aestuarda
                  in sin leuen mentsman in Bolswart out int .....0 iaer ende lei [alhier] begrauen

                  In 1671 stond de steen op de erfgenamen van Sipcke Allerst Aestwarda.

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


13.    Grafsteen nr. 102
                  Uitgesleten alliantiewapens met ovaal.
                  In 1671 stond deze steen op naam van de burgemeester Pijter Hillebrandts ergenamen.

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


14.    Grafsteen nr. 106
                  In de hoeken cirkelmedaillons met de evangelistensymbolen.
                  Randschrift: 1646 4 8br sterf Ida Hôme Syrck ........ wed van Secr. Gabe Pyters Aeminga
                                     olt 72 iaeren

                                    1646 ...Sept[ember sterf] ......... Gabes Aeminga Hvisvr van Abraham Caesarivs
                                    Convoymr Harlingen olt 48 iaer

                                    Gabinivs Pe[nn]inga Secretaris W.......... vixit.........

                 In 1671 stond deze grafsteen op naam van de erfgenamen van Gabe Pijters. Hij was
                 secretaris van Bolsward.

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


15.    Grafsteen nr. 110
                  Randschrift: .............dertighsten September sterf den Eersamen .........ike Dow...
                                    [en leit hier] begraven

                  In 1671 stond de steen op naam van dominee Etheus Terwolts erfgenamen

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

16.    Grafsteen nr. 112
                  ....................ney ............se........er ende .....lei[t] alhier [begraven]

                  In 1676 stond de steen op naam van Hessel Jansen Balck

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

17.    Grafsteen nr. 113
                  Anno 1615 den 30 November is gesturven de [Eerwaardige Godsalige] en Welgeleerde
                  [Godefridus] Sopingivs getrovw[e] [dienaer des] Gotlicken Woord[ts] .........

                                                   Sterven is mijn gewin

                  Den 8 ...........[is in den Heer]e gerust Gheeltie E........ ob Do. Johan..e....... [ende leit alhier 
                  be]graven

                  In 1671 stond de steen op naam van de erfgenamen van Geeltije moeije ( moeie = tante).
                  Godefridus Sopingius was geboren in Weener op 16 september 1573. Hij was van 1603 tot
                  aan zijn dood op 30 november 1615 predikant in Bolsward.

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

18.    Grafsteen nr. 114

                  Grote gebeeldhouwde vroeg 17de eeuwse zerk.
                  In de hoeken in cirkelmedaillons de evangelisten met hun symbolen. Over een
                  ouder randschrift het volgende randschrift (dubbel) heengekapt.

                  1761 den 38 Septembe[r] is in den Heere gerust de Eersame Coopman Gerben Heins
                  oud 9..iaar 11 maanden 16 dagen en leit alhier begraven

                  1778 den 8 September is in den Heere gerust Hycke Gerbens dr. Huysvrov van Albert
                  Derks oud 89 iaar en 4 weken en is hier begraven

                  Den 2 Feb. 1725 is de Eerbaere Antje Dirks Lolluma [in] den Heere gerust oudt 50
                  iaaren de Huisvrouw van Gerben Heins en [leit] alhier begraven

                  In een nis alliantiewapens(uitgekapt). Boven Caritas met kind op de arm en een aan de
                  hand, geflankeerd door engelen.
                  Onder de nis:

                  Gerben Heins Coopman en Antje Dirks Lolluma met Antje Oenes Tekema leggen alle hier
                  begraven

                  In 1671 stond de steen op naam van Antie Johannes dr. In 1725 heeft Gerben Heins de
                  zerk gekocht.

                                               * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

19.    Grafsteen nr.117
                  Den 24 October 1695 is in den Heere ger[u]st d'Eer- en Deugtsaeme Rycke Besiers de 
                  Huisvrouw van D. Denekamp g'admitteerde Landtmeter, olt int 43 iaer en leit alhier
                  begraven

                  1751 den 9 Febr is in den Heere gerust den Eerbaare Hendrike Deenekamp Huisvrou van
                  Wysen Abelus van Elselo Bysitter van Wonseradeel oud 66 iaar en leit alhier begraven

                  In 1671 stond de steen op naam van de erfgenamen Denekamp. Daarvoor op naam van
                  Sipcke Hessels

                                                * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

20.    Grafsteen nr. 122
                  Den l ............... gestorven de Eersame ........... Algra in leven old ......... [van] Bolswaert
                  en meede voo[gdt] [van het wees]huis oudt 74 iaer .....[ende leyt alhier] begraven

                                                * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

21.    Grafsteen nr. 124
                  Rode zandstenen zerk met afgebroken hoeken.
                  randschrift:  Ao .........den ......... den Erbare Ivffrov ...........den Hvsfrw van W...be van Himstra

                  Ao 16.....den 16 September is in den Heere gervst de Old Raedtsma[n] Pieter Jansen Poelgeest
                  olt int ..4 iaer en leit hier begr[aven]

                  In 1671 stond de steen op naam van Pijter Jansen goltsmidt.
                  In 1661 woonde Pijter Jansen in de Witte Heere steeg (de tegenwoordige Witherenstraat)
                  en was toen koperslager en weduwnaar.

                                                * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

22.    Grafsteen nr. 125
                  Klein vierkant wit zerkje.
                  Oude inscriptie uitgesleten en overgekapt:
                       A I B   T F L

                  In 1671 stond de steen op naam van Sioecke van der Wolde en Gerben Monsma

                                                * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *